17 feb 2021 | leestijd: 7 min

Het succes van Fifty Shades of Grey uitgelegd

Fifty Shades of Grey, of je de boeken nou hebt gelezen of de films hebt gezien bijna iedereen is wel bekend met de wondere wereld die geschetst is door schrijfster E.L James. Het razend populaire boek Vijftig tinten grijs is het eerste deel van een trilogie. Wereldwijd werden er meer dan 150 miljoen exemplaren van verkocht, aan vrouwen tussen de 18 en de 80. Maar waarom is dit boek (nog steeds) zo populair? Wat heeft het met ons gedaan dat porno of andere erotische verhalen niet eerder met ons deden? We duiken er voor je in.

Fifty Shades of Grey: Bescheiden knapperd versus machtige rijkdom

Op de eerste bladzijde van vijftig tinten grijs word je voorgesteld aan Anastasia Steele, ook wel Ana genoemd.

Ze is een nogal bescheiden, bloedmooie literatuurstudente (dat vinden we blijkbaar met z’n allen een hele prettige combinatie voor een vrouw) die samen met haar beste vriendin Katherine woont. Katherine stuurt haar op pad om een interview af te nemen met Christian Grey, een rijke, machtige ondernemer (oeh interessant, macht erotiseert, of we dat nou leuk vinden of niet). De eerste ontmoeting tussen Ana en Christian is dan typerend voor het verhaal.

Ana valt letterlijk en figuurlijk het kantoor binnen van Mr. Grey en is vanaf dit moment betoverd door de mysterieuze ´Griekse god´ Christian Grey.

Tijdens het interview wordt de toon al gelijk gezet, Christian is zelfverzekerd en vol van zichzelf, Anastasia het tegenovergestelde. Tot Ana’s verbazing ziet de oh zo charismatische en machtige Christian Grey wat in haar, en niet zomaar wat. Hij raakt, laten we eerlijk zijn, nogal geobsedeerd door haar. Al snel weet Christian ‘Fifty shades of fucked up’ Grey haar in zijn duistere wereld te trekken van sadisme en masochisme. Hij is de dominant en zij de submissive. Ana verzet zich In Vijftig tinten grijs tot op zekere hoogte tegen de wensen van Christian, maar haar ´hartstochtelijke´ verlangen naar hem is te sterk om het contact volledig te verbreken.

Romantiek en keiharde seks in Vijftig tinten grijs

In essentie gaat het hier over de onmogelijke relatie tussen de twee, want Ana wil romantiek en Christian houdt vast aan zijn donkere en niet-alledaagse seksuele idealen. Deze verhouding zorgt voor een bepaalde wrijving die leidt tot veel erotische en expliciete seksscènes. Schrijfster E.L. James is niet bang om tot in detail te beschrijven hoe dit er aan toe gaat.

'Ik kreun luid. Ik sta op scherp... ik ben helemaal één met hem, geniet van elke beweging, iedere stoot die mij vult. Hij voert het tempo op en stoot nog sneller... nog harder ... Mijn hele lichaam volgt zijn ritme en ik voel dat mijn benen verstijven en dat ik inwendig tril en beef.'

Geil sprookje comes ‘true’

Maar wat maakt bovenstaande seksscènes nou zo anders dan die in andere sexy verhalen, waarom raakt dit boek nou zo ontzettend veel vrouwen over de hele wereld? De setting van het verhaal zou een antwoord kunnen zijn op deze vraag. Anastasia is een relatief normale vrouw en het feit dat ze in het vizier komt van een rijke knappe en vooral dominante man is bewust of onbewust toch een geil sprookje coming true voor veel van ons. Christian laat Anastasia merken dat ze heel bijzonder is. Die obsessieve aandacht voel je bijna door het boek heen. Het boek heeft de kracht om gevoelens naar boven te halen waarvan je misschien niet wist dat je deze had.

Seksuoloog Astrid Kremers vertelt dat door het lezen van het verhaal of het kijken van de film, vrouwen die dachten niet snel opgewonden te raken, toch seksueel geprikkeld werden door Fifty Shades of Grey.

‘Ik denk dat ’50 tinten grijs’ een gepassioneerd liefdesverhaal is dat tot de verbeelding spreekt. Fantasie is de vibrator van de mind. Anastasia Steele krijgt in het boek exclusieve aandacht van Christian Grey, de man die zij wil en waar ze bewondering voor heeft. Christian is rijk, machtig, knap en voor alle andere vrouwen onbereikbaar. Juist zij wordt door hem bemind en begeerd.’

E.L. James maakt SM mainstream

Doordat het verhaal zo snel zoveel besproken werd door de mainstream media, werd het redelijk laagdrempelig om het boek te lezen of de film te kijken. Hierdoor opende het een deur naar een wereld die voor veel vrouwen onbekend was en brak het de taboe dat vrouwen geen erotische verhalen lezen. Het maakt een SM-relatie bespreekbaar voor het grote publiek.

Zo verteld Lo, van de podcast ´Dream A Little´, dat bepaalde kinks je mental wellbeing een enorme boost kunnen geven. Denk dan bijvoorbeeld aan een (mannelijke of vrouwelijke) partner die flink het voortouw neemt in bed of op andere vlakken in de relatie. Dit kan een soother zijn voor anxiety en stress, doordat de ander de welbekende controledrang even weg kan nemen. Deze rol kan natuurlijk ook switchen binnen de relatie, wat er voor zorgt dat er een natuurlijke balans ontstaat.

Want uiteindelijk heeft de submissive (de ondergeschikte) in zo’n relatie net zoveel macht, misschien wel meer, dan de dominante partij. En dat maakt Ana, ondanks dat ze af en toe overkomt als een wat gedwee maagdje, ook wel weer machtig. En misschien is het die passieve macht wel die ons allemaal zo aanspreekt.

 Luister het SM-verhaal ´De meesteres` op Rouze